Kongre Hakkında

“Gelenek, Demokrasi ve Felsefe”

Güncel tartışmalara şöyle bir baktığımızda her gün üzerine düşünülen, konuşulan, yazılar yazılan bir kavram olarak karşımıza çıkar demokrasi. Ancak, demokrasi üzerine konuşulurken kavramın bağlamından kopartıldığını ve içinin boşaltıldığını da görmekteyiz. Demokrasi kavramıyla zaman zaman birlikte ele alınan, zaman zaman da farklı bir şeye vurgu yapmak için kullanılan bir başka kavram da gelenek kavramıdır. Gelenek kavramı içine yerleştirilen birçok şeyin bağlantısız olduğu görülmektedir. “Demokrasi kültürü”, “demokrasinin üç sacayağı”, “geleneğimizde böyle şeyler yoktur”, “gelenekten gelen şeyler”, “gelenekten geleceğe nasıl bir yol almamız gerektiğini tartışmalıyız” gibi ifadelerle hep karşılaşmaktayız. Ancak ne acıdır ki, bütün bunlarla yeterince hesaplaşmamaktayız. Bu hesaplaşma gündelik tartışmalarla yapılamaz. Bu hesaplaşmayı konunun özüne inerek yapmak gerekmektedir. Bunu yapmak da ancak felsefi bir bakışla olabilir. Felsefe burada işin içinde olmalıdır hep. Şimdi, uzun zamandır unuttuğumuz şöyle bir soru sormanın zamanı gelmiştir. Gelenek nedir? Demokrasi nedir? İşte ancak bu sorularla gelenek ve demokrasi kavramları ve bu kavramlarla kavranan şey hakkında yeterli bir bilgiye sahip olunabilir. Oysa yapılan şey kavramların özüne inmek kavramların ne’liği üzerine düşünmek yerine, konunun etrafında dolanıp, retorik sanatını kullanarak, göz boyamak olmaktadır. Ancak felsefenin ışığıyladır ki, kavramlar aydınlığa kavuşur ve sağlam bir zemine oturtulabilir.

Öte yandan demokrasi düşüncesinin olgunlaşması için, kültürün olgunluk düzeyine ulaşması gerekmektedir. Bu da ancak bir bilincin gelişmesiyle olabilir. Bu bilinç de felsefi bakışın yaygınlaşması, felsefenin hayatın içine nüfuz etmesiyle mümkün olabilir. Bu nedenle gelenek ve demokrasi konularına felsefi bir bakış elzem hale gelmektedir. Bu kongre, bu bakışın oluşmasına katkı sunmak için düzenlenmektedir.

Gelenek, demokrasi ve felsefe ilişkisi söz konusu olduğunda, şu sorularla hesaplaşmak gerekmektedir: Gelenek ne demektir? Tarih ve gelenek arasında nasıl bir bağ vardır? Gelenek ile kültür arasında nasıl bir ilişki vardır? Gelenekten ne alabiliriz? Felsefi bir geleneğin oluşması nasıl mümkün olabilir? Gelenek ile din arasında nasıl bir bağ kurulabilir? Demokrasi ne demektir? Gelenek ile demokrasi ilişkisi hakkında neler söylenebilir? Demokrasiden vazgeçebilir miyiz? Demokrasi ve laiklik arasında nasıl bir ilişki vardır? Demokrasinin alternatifi var mıdır? Demokrasi ve hukuk ilişkisi nasıl olmalıdır? Hukuk devleti ifadesi demokrasinin neresinde durmaktadır? Demokrasi ve felsefe ilişkisi üzerine neler söylenebilir? İktidar konusunda nasıl bir çözümleme yapılmalıdır? Bir demokraside kurumlar arasındaki ilişki nasıl olmalıdır? Sanatın bir demokrasi kültürünün oluşumundaki rolü nedir? Ütopya demokrasinin yerleşmesi için hangi imkanları sunar?

Bütün bu sorularla hesaplaşmayı denemek ve gelenek ile demokrasi kavramlarına yeni ve farklı bakışlar ortaya koyabilmek için “Gelenek, Demokrasi ve Felsefe” başlıklı bir kongre düzenlemeyi uygun gördük.